Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) là thủ tục quan trọng, giúp doanh nghiệp nhận diện những tác động của dự án đến môi trường và xây dựng phương án kiểm soát ô nhiễm phù hợp. Tuy nhiên, không phải mọi dự án đầu tư đều thuộc đối tượng phải lập báo cáo ĐTM theo quy định pháp luật. Trong bài viết dưới đây, Môi Trường Toàn Tâm sẽ hướng dẫn cách tra cứu đối tượng phải làm ĐTM theo quy định mới nhất. Qua đó, doanh nghiệp có thể chủ động kiểm tra và xác định nghĩa vụ môi trường của dự án trước khi đầu tư.
Các Căn Cứ Pháp Lý Giúp Xác Định Đối Tượng Phải Làm ĐTM
Để xác định dự án có thuộc đối tượng phải thực hiện ĐTM hay không, doanh nghiệp cần tham khảo những văn bản pháp luật hiện hành quy định về việc phân định loại dự án đầu tư gắn với yêu cầu thực hiện ĐTM, cụ thể như sau:
- Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14: Quy định tại Điều 28 về tiêu chí phân loại dự án đầu tư theo mức độ tác động đến môi trường và Điều 30 về đối tượng phải thực hiện ĐTM.
- Luật số 146/2025/QH15: Văn bản cập nhật và hoàn thiện một số quy định trong 15 luật thuộc phạm vi nông nghiệp và môi trường, bắt đầu có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2026.
- Nghị định 08/2022/NĐ-CP: Quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, trong đó bao gồm các tiêu chí phân loại dự án và danh mục dự án tương ứng.
- Nghị định 05/2025/NĐ-CP: Văn bản điều chỉnh, bổ sung một số quy định tại Nghị định 08/2022/NĐ-CP, bao gồm các nội dung liên quan đến tiêu chí quy mô, công suất dự án và điều kiện nhạy cảm về môi trường.
- Nghị định 48/2026/NĐ-CP: Tiếp tục sửa đổi, bổ sung các quy định hướng dẫn Luật Bảo vệ môi trường, có hiệu lực từ ngày 29/01/2026.
Ngoài ra, doanh nghiệp có thể tham khảo Văn bản hợp nhất 49/VBHN-BNNMT ngày 17/04/2026 để thuận tiện tra cứu và đối chiếu các nội dung của Nghị định 08/2022/NĐ-CP sau những lần sửa đổi, bổ sung.
Xem thêm: Giấy phép môi trường là gì? Hướng dẫn quy trình và thủ tục mới nhất
Hướng Dẫn Tra Cứu Đối Tượng Phải Làm ĐTM Theo Quy Định Mới
Để xác định dự án có thuộc diện phải lập báo cáo ĐTM hay không, doanh nghiệp cần xem xét đồng thời loại hình hoạt động, quy mô, công suất và vị trí thực hiện. Dưới đây là 5 bước tra cứu giúp doanh nghiệp xác định nhóm dự án và nghĩa vụ pháp lý tương ứng.
Xác định loại hình và quy mô sản xuất của dự án
Trước tiên, doanh nghiệp cần thu thập và tổng hợp những thông tin cơ bản liên quan đến dự án, bao gồm:
- Ngành nghề và lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.
- Công suất thiết kế và sản lượng dự kiến hằng năm.
- Diện tích đất, đất có mặt nước hoặc khu vực biển sử dụng.
- Thông tin về hoạt động và công suất khai thác khoáng sản, tài nguyên nước (nếu có).
- Công nghệ được lựa chọn để sản xuất cùng những hoạt động chủ yếu trong phạm vi dự án.
Tiếp theo, doanh nghiệp cần đối chiếu ngành nghề hoạt động với Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 08/2022/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung để xác định hoạt động của dự án có nằm trong danh mục các ngành nghề sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có khả năng gây ô nhiễm môi trường theo quy định hay không.
Đối với những ngành nghề nằm trong danh mục này, cần tiếp tục xác định quy mô, công suất thuộc mức lớn, trung bình hay nhỏ theo ngưỡng quy định riêng cho từng loại hình. Doanh nghiệp không nên chỉ dựa vào tổng vốn đầu tư hoặc số lượng lao động để phân loại, bởi đây không phải là những tiêu chí duy nhất quyết định nghĩa vụ thực hiện ĐTM.
Kiểm tra các yếu tố nhạy cảm về môi trường
Bên cạnh loại hình và quy mô sản xuất, vị trí triển khai cũng là yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả phân loại dự án. Căn cứ Điều 28 Luật Bảo vệ môi trường và Điều 25 Nghị định 08/2022/NĐ-CP đã được sửa đổi, doanh nghiệp cần rà soát một số yếu tố sau:
- Dự án có nằm trong khu vực đô thị hoặc địa điểm được xác định có yếu tố nhạy cảm về môi trường theo quy định không?
- Nước thải từ dự án có được xả vào nguồn nước mặt đang phục vụ hoặc được quy hoạch cho mục đích cấp nước sinh hoạt hay không?
- Dự án có sử dụng đất thuộc khu bảo tồn thiên nhiên, rừng đặc dụng, rừng phòng hộ hoặc khu vực có giá trị đa dạng sinh học không?
- Vị trí thực hiện dự án có nằm trên phần diện tích đất thuộc khu di sản thế giới, di tích lịch sử – văn hóa hoặc danh lam thắng cảnh đã được xếp hạng hay không?
- Dự án có yêu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng đất thuộc khu vực nhạy cảm hoặc phải thực hiện di dân, tái định cư không?
Việc rà soát các yếu tố trên cần được thực hiện dựa trên thông tin quy hoạch, bản đồ sử dụng đất và hiện trạng khu vực triển khai dự án. Doanh nghiệp cũng cần xem xét phương án thoát nước và đối chiếu với các điều kiện cụ thể theo quy định để tránh xác định sai yếu tố nhạy cảm về môi trường.
Xem thêm: Tổng hợp quy định đánh giá tác động môi trường cho dự án
Đối chiếu danh mục dự án nhóm I tại Phụ lục III
Sau khi xác định loại hình, quy mô và các yếu tố nhạy cảm về môi trường, doanh nghiệp cần tra cứu Phụ lục III của Văn bản hợp nhất 49/VBHN-BNNMT để kiểm tra dự án có thuộc nhóm I hay không. Một số nhóm dự án cần chú ý gồm:
- Dự án có hoạt động sản xuất thuộc nhóm ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường, đạt mức quy mô hoặc công suất lớn.
- Dự án triển khai hoạt động cung cấp dịch vụ xử lý chất thải nguy hại.
- Dự án có hoạt động đưa phế liệu từ nước ngoài vào Việt Nam để sử dụng làm nguyên liệu phục vụ sản xuất.
- Dự án triển khai hoạt động tháo dỡ tàu biển không còn sử dụng.
- Dự án xây dựng lò phản ứng hạt nhân, điện hạt nhân.
- Dự án đầu tư có cấu phần xây dựng đã được Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư, trừ dự án đầu tư kinh doanh vận chuyển hành khách bằng đường hàng không.
- Dự án đầu tư kinh doanh đặt cược, casino (ca-si-nô), không bao gồm kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài.
- Dự án đầu tư kinh doanh dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng, trồng rừng, xuất bản, báo chí theo quy định của pháp luật về đầu tư.
Khi đối chiếu danh mục, doanh nghiệp cần xem xét cụ thể từng loại hình dự án, điều kiện phân loại và giới hạn quy mô được thể hiện trong các cột tương ứng của phụ lục. Theo quy định tại khoản 3 Điều 28 Luật Bảo vệ môi trường, dự án được xếp vào nhóm I thuộc diện phải tiến hành đánh giá tác động môi trường, trừ những trường hợp được loại trừ theo khoản 2 Điều 30.
Đối chiếu danh mục dự án nhóm II tại Phụ lục IV
Nếu không đáp ứng tiêu chí phân loại nhóm I, doanh nghiệp cần tiếp tục đối chiếu Phụ lục IV nhằm xác định khả năng thuộc nhóm II. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải tất cả các dự án nhóm II đều thuộc đối tượng phải lập ĐTM.
Căn cứ khoản 1 Điều 30 Luật Bảo vệ môi trường, yêu cầu thực hiện thủ tục này được áp dụng đối với những dự án nhóm II thuộc những trường hợp quy định tại điểm c, d, đ và e khoản 4 Điều 28, cụ thể:
- Dự án có hoạt động sử dụng đất, khu vực có mặt nước hoặc vùng biển ở quy mô trung bình, nhỏ và đồng thời xuất hiện yếu tố nhạy cảm về môi trường.
- Dự án thực hiện khai thác khoáng sản hoặc tài nguyên nước ở quy mô trung bình, nhỏ kèm theo các yếu tố nhạy cảm về môi trường.
- Dự án phát sinh nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng đất với diện tích nhỏ và thuộc trường hợp có yếu tố nhạy cảm về môi trường.
- Dự án phát sinh nhu cầu di dời dân cư và bố trí tái định cư ở quy mô trung bình.
Do đó, việc xác định dự án nhóm II cần dựa trên sự đối chiếu giữa các tiêu chí phân loại được quy định tại Điều 28 và danh mục dự án tương ứng trong Phụ lục IV. Không nên chỉ căn cứ vào việc dự án được xếp vào nhóm II để kết luận có phải thực hiện ĐTM hay không.
Kết luận nghĩa vụ lập ĐTM theo kết quả tra cứu
Sau khi hoàn thành các bước kiểm tra và đối chiếu, doanh nghiệp có thể tổng hợp kết quả để xác định nghĩa vụ thực hiện ĐTM như sau:
- Dự án nhóm I: Thuộc đối tượng phải thực hiện ĐTM theo khoản 1 Điều 30, trừ trường hợp không phải thực hiện ĐTM theo khoản 2 Điều này.
- Dự án nhóm II: Chỉ phải lập ĐTM nếu thuộc các điểm c, d, đ và e khoản 4 Điều 28.
- Dự án nhóm III và IV: Không thuộc đối tượng phải lập ĐTM theo Điều 30, nhưng vẫn cần kiểm tra các nghĩa vụ môi trường khác nếu có.
Trường hợp dự án không thuộc diện phải lập ĐTM, doanh nghiệp cũng không nên mặc định rằng mình được miễn toàn bộ thủ tục môi trường. Tùy thuộc vào quy mô hoạt động, nguồn phát sinh chất thải và điều kiện áp dụng, dự án vẫn có thể phải thực hiện thủ tục xin giấy phép môi trường hoặc đăng ký môi trường.
Xem thêm: Đăng ký môi trường là gì? Đối tượng, hồ sơ và thủ tục thực hiện
Những Sai Sót Thường Gặp Khi Tra Cứu Đối Tượng Phải Lập ĐTM
Trong quá trình tự kiểm tra nghĩa vụ môi trường, doanh nghiệp có thể đưa ra kết luận chưa chính xác nếu bỏ sót các tiêu chí quan trọng hoặc sử dụng văn bản pháp luật chưa cập nhật. Một số sai sót thường gặp gồm:
- Chỉ căn cứ vào ngành nghề sản xuất: Doanh nghiệp chỉ kiểm tra tên ngành nghề mà chưa xem xét đầy đủ công suất, diện tích sử dụng đất và những đặc điểm nhạy cảm về môi trường tại khu vực dự kiến triển khai dự án.
- Nhầm lẫn giữa dự án nhóm I và nhóm II: Không phải tất cả dự án nhóm II đều phải lập ĐTM. Doanh nghiệp cần rà soát kỹ các trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 30 của Luật Bảo vệ môi trường.
- Bỏ qua yếu tố nhạy cảm về môi trường: Không rà soát tình trạng sử dụng đất, nguồn tiếp nhận nước thải, khu bảo tồn hoặc những khu vực có yêu cầu bảo vệ đặc biệt.
- Sử dụng phụ lục đã cũ: Tra cứu theo bản gốc Nghị định 08/2022/NĐ-CP nhưng không cập nhật các nội dung đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 05/2025/NĐ-CP và Nghị định 48/2026/NĐ-CP.
- Không rà soát khi thay đổi quy mô dự án: Việc tăng công suất, bổ sung dây chuyền hoặc thay đổi công nghệ có thể làm phát sinh nghĩa vụ thực hiện ĐTM theo quy định về điều chỉnh dự án tại Điều 27 Nghị định 08/2022/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung.
- Nhầm lẫn giữa ĐTM và giấy phép môi trường: Đây là hai thủ tục có mục đích và thời điểm thực hiện khác nhau. Vì vậy, dự án không thuộc đối tượng phải lập ĐTM vẫn có thể phải thực hiện thủ tục xin giấy phép môi trường hoặc đăng ký môi trường.
Để hạn chế những sai sót trên, doanh nghiệp nên rà soát đầy đủ hồ sơ đầu tư, thông tin về địa điểm triển khai và các tiêu chí phân loại trước khi đưa ra kết luận về nghĩa vụ thực hiện ĐTM.
Xem thêm: Đối Tượng Thực Hiện Đăng Ký Môi Trường Theo Quy Định Mới Nhất
Dịch Vụ Tư Vấn Và Hỗ Trợ Hoàn Thiện Hồ Sơ ĐTM Trọn Gói
Việc xác định đối tượng phải lập ĐTM không chỉ đòi hỏi doanh nghiệp nắm rõ các quy định pháp luật mà còn cần hiểu những tiêu chí kỹ thuật có liên quan đến dự án. Nếu chưa có kinh nghiệm, quá trình tra cứu và chuẩn bị hồ sơ có thể tốn nhiều thời gian, thậm chí dẫn đến việc xác định chưa đúng nghĩa vụ môi trường.
Môi Trường Toàn Tâm cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ ĐTM trọn gói, giúp doanh nghiệp rà soát nghĩa vụ pháp lý và chuẩn bị những nội dung cần thiết trước khi triển khai dự án. Các hạng mục chúng tôi hỗ trợ bao gồm:
- Rà soát thông tin dự án, ngành nghề, quy mô và công suất hoạt động.
- Tra cứu danh mục phân loại dự án theo quy định pháp luật hiện hành.
- Tư vấn xác định đối tượng và nghĩa vụ thực hiện ĐTM.
- Khảo sát hiện trạng khu vực, nhận diện nguồn phát sinh chất thải và các yếu tố có khả năng tác động đến môi trường.
- Hỗ trợ lập báo cáo, hoàn thiện hồ sơ và giải trình các nội dung theo yêu cầu thẩm định.
Lựa chọn dịch vụ của Toàn Tâm, doanh nghiệp không chỉ tiết kiệm được tối đa chi phí, thời gian mà còn loại bỏ hoàn toàn các rủi ro pháp lý liên quan đến quá trình hoạt động sau này.
Xem thêm: Thực Hiện Đánh Giá Tác Động Môi Trường (ĐTM) Trọn Gói
Lời Kết
Tra cứu và xác định đúng đối tượng phải lập ĐTM là bước quan trọng giúp doanh nghiệp chủ động thực hiện các nghĩa vụ bảo vệ môi trường theo quy định pháp luật. Hy vọng những hướng dẫn trên sẽ giúp doanh nghiệp thuận tiện hơn trong việc tra cứu và xác định nghĩa vụ thực hiện ĐTM.
Nếu doanh nghiệp còn bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ kiểm tra hồ sơ môi trường với chi phí tiết kiệm, hãy liên hệ ngay với Môi Trường Toàn Tâm qua số hotline 0767 861 126 – 0796 789 836 hoặc Zalo. Chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành và mang đến giải pháp pháp lý môi trường tối ưu cho dự án của bạn!
Địa chỉ: Công Ty TNHH Giải Pháp Kỹ Thuật Toàn Tâm
Liên hệ ngay Toàn Tâm để nhận tư vấn miễn phí
Bài viết liên quan
Báo Cáo Giám Sát Môi Trường: Các Nội Dung Quan Trọng Cần Có
Trong quá trình hoạt động, nhiều doanh nghiệp gặp phải tình trạng báo cáo giám...
Th10
Quy Trình Xét Duyệt Hồ Sơ Môi Trường Gồm Những Bước Nào?
Nhiều doanh nghiệp hiện nay khi thực hiện hồ sơ môi trường thường gặp tình...
Th9
Công ty tư vấn môi trường trọn gói với giá cạnh tranh
Chọn một công ty tư vấn môi trường uy tín là bước đi chiến lược...
Th8
Dịch Vụ Quan Trắc Khí Thải Uy Tín, Hiện Đại – Toàn Tâm
Trong quá trình sản xuất, khí thải phát sinh từ nhà máy, lò hơi, lò...
Th8
Dịch vụ quan trắc môi trường trọn gói giá tốt cho doanh nghiệp
Dịch vụ quan trắc môi trường trọn gói đang là giải pháp then chốt giúp...
Th8
Quy Định Mới Về Đăng Ký Chủ Nguồn Thải Chất Thải Nguy Hại
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp vẫn quen thuộc với thủ tục đăng ký, cấp Sổ...
Th11
Anh Nguyễn Chí Phúc, CEO của Môi Trường Toàn Tâm, là người có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn và giải pháp môi trường. Với mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật và phát triển bền vững, anh đã xây dựng Môi Trường Toàn Tâm trở thành đơn vị cung cấp dịch vụ môi trường chuyên nghiệp, tận tâm và đáng tin cậy.
