Khí SO2 phát sinh trong quá trình đốt nhiên liệu là một trong những tác nhân gây ô nhiễm không khí, góp phần hình thành mưa axit, làm chua đất, suy thoái thảm thực vật và ăn mòn các công trình. Bên cạnh đó, loại khí này còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp của con người. Nếu không được kiểm soát đúng cách, SO2 có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ vi phạm quy chuẩn môi trường và phát sinh thêm chi phí xử lý. Trong bài viết này, Môi Trường Toàn Tâm sẽ giới thiệu những giải pháp xử lý SO2 trong khí thải lò hơi đang được ứng dụng phổ biến hiện nay.

Các Loại Nhiên Liệu Phát Sinh Khí SO2 Khi Đốt Trong Lò Hơi
Lượng khí lưu huỳnh đioxit phát sinh trong quá trình đốt phụ thuộc chủ yếu vào hàm lượng lưu huỳnh có trong nhiên liệu đầu vào. Một số nhóm nhiên liệu thường được sử dụng trong lò hơi có khả năng phát sinh SO2 gồm:
- Than đá (than cám, than cục): Đây là một trong những nguồn phát thải SO2 đáng kể do hàm lượng lưu huỳnh tự nhiên trong than thường dao động từ 0,5% đến trên 3%. Đặc biệt, một số loại than nhập khẩu hoặc than có chất lượng thấp có thể chứa hàm lượng lưu huỳnh cao hơn.
- Dầu đốt công nghiệp (dầu DO và dầu FO): Trong quá trình đốt, đặc biệt là với dầu FO, thành phần lưu huỳnh trong nhiên liệu có thể chuyển hóa thành SO2 với lượng phát thải đáng kể. Khí này có mùi hắc và có khả năng gây ăn mòn thiết bị trao đổi nhiệt nếu không được xử lý phù hợp.
- Nhiên liệu sinh khối (biomass) pha tạp: Các loại nhiên liệu như củi trấu, mùn cưa và viên nén gỗ sạch thường có hàm lượng lưu huỳnh thấp. Tuy nhiên, khi nguyên liệu bị lẫn vỏ cao su, nhựa hoặc ván ép công nghiệp, lượng SO2 phát sinh trong quá trình đốt có thể tăng đáng kể.
- Chất thải công nghiệp và rác thải: Những lò hơi sử dụng vải vụn, cao su phế liệu hoặc bùn thải làm nhiên liệu có thể phát sinh khí thải chứa lưu huỳnh và các khí có tính axit với nồng độ biến động mạnh.

Xem thêm: Cách Chọn Ống Khói Công Nghiệp Cho Lò Hơi Đốt Than, Củi Và Biomass
Quy Định Về Giới Hạn SO2 Trong Khí Thải Lò Hơi Mới Nhất
Hiện nay, QCVN 19:2024/BTNMT là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải công nghiệp, được ban hành kèm theo Thông tư 45/2024/TT-BTNMT và có hiệu lực từ ngày 01/07/2025. Quy chuẩn quy định giới hạn nồng độ SO2 dựa trên loại thiết bị, nhiên liệu sử dụng, công suất và phân vùng môi trường.
Đối với lò dầu tải nhiệt và lò hơi công nghiệp không đốt chất thải, giới hạn SO2 được quy định cụ thể như sau:
| Loại nhiên liệu | Công suất lò hơi | Cột A | Cột B | Cột C |
| Nhiên liệu lỏng | Từ 20 tấn hơi/giờ | 200 | 300 | 350 |
| Nhiên liệu lỏng | Dưới 20 tấn hơi/giờ | 250 | 350 | 400 |
| Nhiên liệu rắn | Từ 20 tấn hơi/giờ | 200 | 300 | 350 |
| Nhiên liệu rắn | Dưới 20 tấn hơi/giờ | 250 | 350 | 400 |
| Sinh khối dạng rắn | Không phân chia theo công suất | 130 | 200 | 250 |
| Nhiên liệu khí | Không phân chia theo công suất | 90 | 120 | 150 |
| Khí sinh học | Không phân chia theo công suất | 250 | 300 | 350 |
Đơn vị: mg/Nm³.
Nguồn: Bảng 1, mục 4 QCVN 19:2024/BTNMT.
Các Công Nghệ Xử Lý Khí SO2 Trong Khí Thải Lò Hơi Phổ Biến
Để loại bỏ SO2 khỏi dòng khí thải, các hệ thống xử lý thường sử dụng chất hấp thụ có tính kiềm nhằm trung hòa thành phần khí axit và chuyển hóa chúng thành các hợp chất ít bay hơi. Tùy thuộc vào tải lượng ô nhiễm, đặc điểm nhiên liệu và điều kiện lắp đặt thực tế, doanh nghiệp có thể lựa chọn một trong những công nghệ sau:
Xử lý SO2 bằng tháp hấp thụ ướt sử dụng dung dịch kiềm
Tháp hấp thụ ướt là công nghệ được sử dụng phổ biến nhờ khả năng xử lý SO2 với hiệu suất khử lưu huỳnh đạt trên 95%. Sau khi đi qua thiết bị lọc bụi, dòng khí thải nóng được dẫn vào tháp theo chiều từ dưới lên và tiếp xúc ngược chiều với dung dịch kiềm (thường là sữa vôi Ca(OH)₂ hoặc xút NaOH) được phun từ trên xuống dưới dạng sương mù. Quá trình tiếp xúc tạo điều kiện cho phản ứng trung hòa diễn ra, giúp SO₂ được hấp thụ và giữ lại trong dung dịch.
Công nghệ này đặc biệt phù hợp với các lò hơi sử dụng than đá hoặc dầu FO có hàm lượng lưu huỳnh cao, nhất là những hệ thống có quy mô công suất lớn từ 10 tấn hơi/giờ trở lên.

Xem thêm: Dịch Vụ Xử Lý Khí Thải Lò Nấu Nhôm Uy Tín, Chi Phí Hợp Lý
Công nghệ hấp thụ bán khô cho lò hơi công suất vừa
Công nghệ hấp thụ bán khô hoạt động dựa trên nguyên lý phun dung dịch sữa vôi đậm đặc thành các hạt sương mịn vào tháp phản ứng. Khi tiếp xúc với dòng khí thải có nhiệt độ cao, nước trong các giọt dung dịch nhanh chóng bay hơi, đồng thời quá trình trung hòa SO2 diễn ra và tạo thành các sản phẩm phản ứng ở dạng rắn.
Các sản phẩm này chủ yếu gồm CaSO₃ và CaSO₄, tồn tại dưới dạng bột khô và được thu gom tại thiết bị lọc bụi túi vải bố trí phía sau. Do không phát sinh nước thải từ quá trình hấp thụ, phương pháp này phù hợp với các lò hơi công suất trung bình từ 4 – 15 tấn hơi/giờ, sử dụng nhiên liệu sinh khối hoặc than cám có hàm lượng lưu huỳnh ở mức vừa phải.
Giải pháp phun chất hấp thụ khô trực tiếp vào đường ống dẫn khí
Đối với công nghệ hấp thụ khô, hóa chất dạng bột có tính kiềm cao như vôi tôi (Ca(OH)₂) hoặc natri bicacbonat được phun trực tiếp vào đường ống dẫn khói, trước khi dòng khí đi qua bộ lọc bụi. Khi tiếp xúc với khí thải nóng, các hạt chất hấp thụ sẽ phản ứng với SO2 trên bề mặt, giúp giữ lại một phần thành phần khí ô nhiễm.
Nhờ cấu tạo tương đối đơn giản, không cần lắp đặt tháp phản ứng cồng kềnh và không chiếm nhiều diện tích, giải pháp này thường được cân nhắc khi cải tạo các lò hơi công suất nhỏ dưới 5 tấn hơi/giờ hoặc tại những nhà máy sử dụng biomass có nồng độ SO2 vượt ngưỡng nhẹ.

Xem thêm: Các Giải Pháp Xử Lý Mùi Hôi Công Nghiệp Hiệu Quả Hiện Nay
Hướng Dẫn Vận Hành Hệ Thống Xử Lý Khí SO2 Đạt Hiệu Quả Cao
Bên cạnh việc lựa chọn công nghệ phù hợp, chế độ vận hành cũng là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả xử lý SO2. Để hệ thống hoạt động ổn định, doanh nghiệp cần thường xuyên theo dõi các thông số kỹ thuật, kiểm tra tình trạng thiết bị và duy trì chế độ bảo trì định kỳ.
Kiểm soát độ pH dung dịch và lưu lượng bơm tuần hoàn
Đối với tháp hấp thụ ướt, độ pH của dung dịch tuần hoàn có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng trung hòa khí axit. Vì vậy, người vận hành cần thường xuyên kiểm tra và duy trì pH trong khoảng từ 7,5 – 9,0 (đối với NaOH) hoặc 6,5 – 7,5 (đối với sữa vôi).
Song song với đó, cần theo dõi áp suất hoạt động của bơm tuần hoàn để đảm bảo dung dịch được cấp với lưu lượng phù hợp. Các vòi phun cũng cần phân phối dung dịch đồng đều trên toàn bộ tiết diện tháp, giúp tăng khả năng tiếp xúc giữa khí thải và chất hấp thụ.

Xem thêm: Xử Lý Khí Thải Hơi Axit 24/7 Cho Nhà Máy Và Xưởng Sản Xuất
Theo dõi nhiệt độ khí đầu vào và chênh lệch áp suất qua tháp
Đối với tháp hấp thụ ướt, nhiệt độ khí thải đầu vào cần được kiểm soát và hạ xuống mức phù hợp, thường dưới 80°C. Việc duy trì nhiệt độ ổn định giúp hạn chế nguy cơ hư hỏng vật liệu lót chống ăn mòn và giảm tình trạng bay hơi nước quá mức trong tháp.
Ngoài ra, kỹ thuật viên cần thường xuyên kiểm tra chỉ số chênh lệch áp suất giữa đầu vào và đầu ra của tháp thông qua đồng hồ đo chênh áp. Nếu thông số này tăng cao bất thường, có thể lớp vật liệu đệm bên trong đang bị bám bẩn hoặc tích tụ cặn. Khi đó, cần kiểm tra và tiến hành súc rửa kịp thời để tránh ảnh hưởng đến khả năng lưu thông của dòng khí.
Xử lý nước thải tuần hoàn và châm hóa chất định kỳ
Sau nhiều chu kỳ vận hành, dung dịch tuần hoàn có thể tích tụ lượng muối sunfat và cặn rắn lơ lửng ngày càng lớn. Nếu không được kiểm soát, các thành phần này có thể làm giảm hiệu quả hấp thụ và gây đóng cặn trong hệ thống.
Do đó, doanh nghiệp cần thực hiện xả đáy định kỳ, đưa lượng nước thải phát sinh về khu vực xử lý nước thải tập trung, đồng thời bổ sung nước sạch và hóa chất mới để duy trì chất lượng dung dịch. Bên cạnh đó, việc tự động hóa quá trình châm hóa chất thông qua cảm biến đo pH sẽ giúp kiểm soát lượng hóa chất cấp vào, hạn chế tình trạng thiếu hụt hoặc sử dụng dư thừa gây lãng phí.

Xem thêm: Giải pháp xử lý khí thải lò đốt toàn diện cho doanh nghiệp
Các Sự Cố Thường Gặp Khi Xử Lý SO2 Và Cách Khắc Phục
Trong quá trình vận hành, hệ thống xử lý SO2 có thể phát sinh một số sự cố liên quan đến chất lượng dung dịch hấp thụ, tình trạng thiết bị hoặc điều kiện tiếp xúc giữa khí và hóa chất. Việc nhận diện đúng nguyên nhân sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp, hạn chế gián đoạn hoạt động và tránh phát sinh chi phí không cần thiết.
Nồng độ SO2 đầu ra vẫn cao sau xử lý
Tình trạng nồng độ SO2 sau xử lý vẫn ở mức cao thường xuất phát từ việc dung dịch hấp thụ bị suy giảm nồng độ kiềm, độ pH giảm, lưu lượng bơm tuần hoàn không đáp ứng yêu cầu hoặc tải lượng khí thải tăng đột ngột vượt quá khả năng xử lý của hệ thống.
Để khắc phục, cần kiểm tra lại nồng độ và độ pH của dung dịch, bổ sung hóa chất khi cần thiết, đồng thời vệ sinh vòi phun và lớp vật liệu đệm. Ngoài ra, người vận hành cần điều chỉnh lưu lượng chất hấp thụ tương ứng với tải lượng khí thải thực tế để đảm bảo quá trình tiếp xúc và trung hòa SO2 diễn ra hiệu quả.
Tháp hấp thụ bị đóng cặn, nghẹt đường ống
Đóng cặn trong tháp hấp thụ và đường ống thường xảy ra khi các phản ứng hóa học tạo thành muối kết tủa, chẳng hạn như canxi sunfat (thạch cao) khi sử dụng vôi. Bên cạnh đó, độ cứng của nước cao hoặc việc vận hành ngoài dải pH phù hợp cũng có thể làm tăng nguy cơ hình thành cặn trên bề mặt vật liệu đệm và thành ống.
Để hạn chế sự cố, doanh nghiệp cần kiểm soát chặt chẽ độ pH, duy trì chế độ xả đáy phù hợp và thực hiện sục rửa đường ống, vòi phun định kỳ. Khi chỉ số chênh áp tăng cao bất thường, cần kiểm tra và vệ sinh lớp vật liệu đệm nhằm tránh tình trạng tắc nghẽn kéo dài.

Xem thêm: Túi Lọc Bụi Công Nghiệp Bị Ẩm, Bết Dính: Giải Pháp Khắc Phục
Tiêu hao nhiều dung dịch hấp thụ nhưng hiệu suất xử lý thấp
Việc tiêu hao lượng dung dịch hấp thụ lớn nhưng hiệu quả xử lý không tương xứng có thể do dung dịch bị thất thoát khi bắn tóe hoặc bị cuốn theo dòng khí qua bộ tách giọt hoạt động kém hiệu quả. Ngoài ra, tình trạng bay hơi quá mức hoặc quá trình phân phối khí – lỏng không đồng đều cũng khiến phản ứng trung hòa SO2 diễn ra chưa triệt để.
Trong trường hợp này, cần kiểm tra tình trạng hoạt động của bộ tách giọt, điều chỉnh lưu lượng phun và rà soát các vị trí có nguy cơ rò rỉ trên đường ống. Đồng thời, chế độ cấp hóa chất cần được điều chỉnh phù hợp với nồng độ SO2 đầu vào để hạn chế lãng phí mà vẫn đảm bảo hiệu suất xử lý.
Túi lọc bụi phía sau hệ thống hấp thụ bán khô bị tắc
Sự cố tắc túi lọc bụi có thể xảy ra khi dung dịch phun sương chưa bay hơi hoàn toàn trước khi dòng khí đi vào thiết bị lọc hoặc nhiệt độ khí giảm xuống gần điểm sương. Khi đó, hơi ẩm kết hợp với bụi và sản phẩm phản ứng tạo thành lớp bánh bám dính trên bề mặt túi lọc, làm cản trở quá trình thoát khí và gây bít các lỗ vải lọc.
Để xử lý, cần kiểm soát ổn định nhiệt độ khí đầu vào và điều chỉnh lưu lượng phun sương phù hợp, đảm bảo nước trong dung dịch bay hơi hoàn toàn trước khi đến thiết bị lọc bụi. Bên cạnh đó, hệ thống rũ bụi bằng khí nén cần được kiểm tra định kỳ để duy trì khả năng làm sạch bề mặt túi lọc.

Xem thêm: Xử Lý Khí Thải Nhà Máy Theo Tiêu Chuẩn QCVN 19:2024
Dịch Vụ Thi Công Hệ Thống Xử Lý Khí SO2 Trọn Gói Tại Toàn Tâm
Môi Trường Toàn Tâm cung cấp dịch vụ tư vấn, thiết kế, chế tạo, thi công lắp đặt và hướng dẫn vận hành hệ thống xử lý khí SO2 trọn gói cho các nhà máy, khu công nghiệp và cơ sở sản xuất sử dụng lò hơi. Trước khi đề xuất phương án, Toàn Tâm tiến hành khảo sát nguồn phát sinh, kiểm tra lưu lượng và nồng độ SO2, đồng thời đánh giá hiện trạng thiết bị để lựa chọn công nghệ phù hợp với điều kiện vận hành thực tế.
Các hạng mục dịch vụ được triển khai bao gồm:
- Tư vấn công nghệ: Phân tích đặc tính khí thải, đánh giá mức độ ô nhiễm và đề xuất phương án xử lý cùng loại hóa chất phù hợp.
- Thiết kế hệ thống: Tính toán công suất, kích thước thiết bị, lưu lượng khí thải và nhu cầu sử dụng hóa chất.
- Gia công, thi công: Chế tạo và lắp đặt tháp hấp thụ, đường ống, bơm tuần hoàn, hệ thống cấp hóa chất cùng các thiết bị lọc bụi liên quan.
- Vận hành và bảo trì: Hướng dẫn quy trình vận hành hệ thống xử lý khí thải, kiểm tra tình trạng thiết bị, tối ưu lượng hóa chất sử dụng và hỗ trợ khắc phục sự cố trong quá trình hoạt động.
Với đội ngũ kỹ sư có kinh nghiệm thực tế, Toàn Tâm chú trọng lựa chọn vật liệu có độ bền cao, khả năng chống ăn mòn tốt và thiết kế thuận tiện cho công tác kiểm tra, bảo trì. Qua đó, hệ thống có thể duy trì hoạt động ổn định và đáp ứng yêu cầu xử lý trong thời gian dài. Doanh nghiệp được hỗ trợ xuyên suốt từ khâu xây dựng phương án, thi công lắp đặt đến chạy thử, bàn giao và đào tạo nhân viên vận hành với mức chi phí hợp lý, minh bạch.

Xem thêm: Gia Công Cơ Khí Thiết Bị Môi Trường Bằng Inox, Thép Chất Lượng
Lời Kết
Khí SO2 trong khí thải lò hơi cần được kiểm soát bằng công nghệ phù hợp với loại nhiên liệu sử dụng, lưu lượng và nồng độ ô nhiễm đầu vào. Bên cạnh việc đầu tư hệ thống xử lý, doanh nghiệp cũng cần chú trọng vận hành đúng kỹ thuật, kiểm soát hóa chất và bảo trì thiết bị định kỳ để duy trì hiệu quả xử lý, hạn chế sự cố và đáp ứng các yêu cầu về môi trường.
Nếu doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp xử lý khí thải lò hơi toàn diện, hiệu quả và tối ưu chi phí, hãy liên hệ Môi Trường Toàn Tâm qua hotline 0767 861 126 – 0796 789 836 hoặc Zalo. Đội ngũ kỹ sư của chúng tôi sẵn sàng khảo sát tận nơi, đánh giá hiện trạng và tư vấn phương án kỹ thuật phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Địa chỉ: Công Ty TNHH Giải Pháp Kỹ Thuật Toàn Tâm
Liên hệ ngay Toàn Tâm để nhận tư vấn miễn phí
Bài viết liên quan
Tháp Hấp Thụ Khí Thải Nên Chọn Đệm Gì Để Tăng Hiệu Quả Hấp Thụ?
Vật liệu đệm giữ vai trò quan trọng trong tháp hấp thụ khí thải, giúp...
Th9
Hệ Thống Xử Lý Bụi Sơn: 5 Công Nghệ Phổ Biến Và Hiệu Quả
Bụi sơn phát sinh trong quá trình sản xuất công nghiệp không chỉ ảnh hưởng...
Th9
Tháp Hấp Phụ Khí Thải Có Mùi Khét: Nguyên Nhân Và Cách Xử Lý
Trong quá trình vận hành tại các nhà máy, tình trạng tháp hấp phụ khí...
Th10
Lọc Bụi Túi Vải Nên Chọn Loại Vải Nào Để Lọc Bụi Tốt Và Bền?
Việc lựa chọn đúng loại vải lọc bụi có vai trò vô cùng quan trọng,...
Th10
Dịch Vụ Thi Công Lắp Đặt Hệ Thống Xử Lý Khí Thải Đạt Chuẩn
Đối mặt với các đợt kiểm tra môi trường, nhiều doanh nghiệp phải đau đầu...
Th8
Trạm Quan Trắc Khí Thải: Cần Biết Gì Trước Khi Lắp Đặt
Hiện nay, việc kiểm soát nguồn thải không chỉ dừng lại ở trách nhiệm xã...
Th8

Anh Nguyễn Chí Phúc, CEO của Môi Trường Toàn Tâm, là người có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn và giải pháp môi trường. Với mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật và phát triển bền vững, anh đã xây dựng Môi Trường Toàn Tâm trở thành đơn vị cung cấp dịch vụ môi trường chuyên nghiệp, tận tâm và đáng tin cậy.

