Hiện nay, nhiều doanh nghiệp vẫn quen thuộc với thủ tục đăng ký, cấp Sổ đăng ký chủ nguồn thải chất thải nguy hại theo các quy định của pháp luật về môi trường trước đây. Tuy nhiên, kể từ khi Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP được ban hành, thủ tục cấp Sổ đăng ký chủ nguồn thải chất thải nguy hại riêng biệt đã được bãi bỏ. Để giúp doanh nghiệp nắm rõ các quy định hiện hành, tránh nhầm lẫn khi thực hiện thủ tục và hạn chế những vi phạm hành chính không đáng có, Môi Trường Toàn Tâm sẽ tổng hợp những nội dung quan trọng về quản lý chủ nguồn thải chất thải nguy hại trong bài viết dưới đây.
Quy Định Hiện Hành Về Đăng Ký Chủ Nguồn Thải Chất Thải Nguy Hại
Trước đây, theo quy định tại Thông tư 36/2015/TT-BTNMT, các cơ sở sản xuất, kinh doanh và dịch vụ có phát sinh chất thải nguy hại (CTNH) thuộc đối tượng áp dụng phải lập hồ sơ đăng ký với Sở Tài nguyên và Môi trường để được cấp Sổ đăng ký chủ nguồn thải CTNH.
Tuy nhiên, kể từ ngày 10/01/2022, Thông tư 02/2022/TT-BTNMT chính thức có hiệu lực và thay thế Thông tư 36/2015/TT-BTNMT. Theo đó, cơ chế quản lý được chuyển sang hình thức khai báo khối lượng và chủng loại CTNH trong hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép môi trường hoặc nội dung đăng ký môi trường. Như vậy, doanh nghiệp không còn phải thực hiện thủ tục xin cấp Sổ đăng ký chủ nguồn thải CTNH riêng biệt theo quy trình trước đây.
Cụ thể, căn cứ Điều 83 Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Điều 35 Thông tư 02/2022/TT-BTNMT (đã được sửa đổi, bổ sung), chủ nguồn thải có trách nhiệm khai báo khối lượng và loại CTNH phát sinh (nếu có). Những thông tin này được thể hiện trong hồ sơ môi trường tương ứng với đối tượng và loại hình hoạt động của từng cơ sở.
Đến năm 2026, các quy định tiếp tục được cập nhật thông qua Luật 146/2025/QH15, Nghị định 48/2026/NĐ-CP và Thông tư 09/2026/TT-BNNMT. Trong đó, Thông tư 09/2026/TT-BNNMT đã sửa đổi khoản 1 Điều 35 Thông tư 02/2022/TT-BTNMT, làm rõ nội dung khai báo CTNH trong hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép môi trường theo Điều 18a hoặc nội dung đăng ký môi trường theo Điều 22 của Thông tư này.
Như vậy, khi tìm hiểu về thủ tục đăng ký chủ nguồn thải chất thải nguy hại, doanh nghiệp cần hiểu rõ rằng trọng tâm hiện nay không còn là việc xin cấp sổ riêng mà là thực hiện đầy đủ nghĩa vụ khai báo và quản lý CTNH trong hồ sơ môi trường theo quy định hiện hành.
Xem thêm: Quy Trình Xét Duyệt Hồ Sơ Môi Trường Gồm Những Bước Nào?
Những Thay Đổi Trong Quy Định Quản Lý Chủ Nguồn Thải CTNH
Các văn bản pháp luật được cập nhật trong năm 2026 đã làm rõ thêm một số yêu cầu trong công tác quản lý CTNH. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý những nội dung sau để áp dụng đúng quy định và tránh nhầm lẫn với cơ chế quản lý trước đây.
Thay đổi về hình thức khai báo chất thải nguy hại
Một trong những thay đổi quan trọng nhất là việc khai báo CTNH không còn gắn với thủ tục cấp Sổ đăng ký chủ nguồn thải riêng như trước đây. Thay vào đó, thông tin về chất thải được tích hợp trực tiếp vào hồ sơ môi trường của cơ sở.
Theo khoản 1 Điều 35 Thông tư 02/2022/TT-BTNMT, được sửa đổi bởi Điều 17 Thông tư 09/2026/TT-BNNMT, chủ nguồn thải có trách nhiệm khai báo khối lượng và loại CTNH phát sinh trong:
- Hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép môi trường theo quy định tại Điều 18a Thông tư 02/2022/TT-BTNMT.
- Nội dung đăng ký môi trường theo quy định tại Điều 22 Thông tư 02/2022/TT-BTNMT.
Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp cần xác định đúng loại hồ sơ môi trường mà cơ sở thuộc đối tượng phải thực hiện, thay vì tiếp tục chuẩn bị một bộ hồ sơ riêng để xin cấp Sổ chủ nguồn thải như trước đây.
Quy định mới về phân loại và xác định mã chất thải nguy hại
Một trong những nội dung đáng chú ý trong năm 2026 là việc áp dụng QCVN 07:2025/BNNMT về ngưỡng chất thải nguy hại. Quy chuẩn này được ban hành kèm theo Thông tư 44/2025/TT-BNNMT và chính thức có hiệu lực từ ngày 09/02/2026, thay thế QCVN 07:2009/BTNMT và QCVN 50:2013/BTNMT. Đây là căn cứ kỹ thuật quan trọng để phân định, phân loại chất thải dựa trên tính chất và thành phần nguy hại.
Để áp dụng đúng quy định vào thực tế sản xuất, doanh nghiệp cần lưu ý:
- Đối chiếu chất thải phát sinh với danh mục và mã chất thải được quy định tại Mục C, Mẫu số 1, Phụ lục 3 Thông tư 02/2022/TT-BTNMT.
- Xác định chất thải thuộc nhóm CTNH hay chất thải công nghiệp phải kiểm soát cần được phân định theo ngưỡng nguy hại.
- Kiểm tra các thành phần nguy hại đặc trưng như kim loại, dầu mỡ khoáng, pH, xyanua và những thành phần khác tùy theo nguồn phát sinh.
- Thực hiện lấy mẫu, phân tích khi cần thiết để có căn cứ xác định đặc tính và ngưỡng nguy hại của chất thải.
Ngoài ra, theo điều khoản chuyển tiếp của Thông tư 44/2025/TT-BNNMT, các trường hợp đã thực hiện phân định, phân loại trước ngày quy chuẩn mới có hiệu lực không phải tiến hành lại toàn bộ, trừ trường hợp thành phần nguy hại có ngưỡng thay đổi theo hướng nghiêm ngặt hơn hoặc có sự thay đổi về công nghệ, nguyên liệu, nhiên liệu, hóa chất làm ảnh hưởng đến tính chất và thành phần nguy hại.
Do đó, doanh nghiệp nên chủ động rà soát lại kết quả phân định chất thải trước đây để xác định những trường hợp cần cập nhật, tránh thực hiện các hoạt động phân tích không cần thiết và phát sinh thêm chi phí.
Xem thêm: Đăng ký môi trường là gì? Đối tượng, hồ sơ và thủ tục thực hiện
Quy định mới về thời gian lưu giữ chất thải nguy hại tại cơ sở sản xuất
Thời gian lưu giữ CTNH là một trong những nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm nhằm tránh tình trạng chất thải tồn đọng kéo dài trong khuôn viên nhà máy. Theo điểm c khoản 1 Điều 71 Nghị định 08/2022/NĐ-CP, CTNH được phép lưu giữ tại cơ sở phát sinh trong thời gian không quá 01 năm kể từ thời điểm phát sinh.
Trong trường hợp chưa có phương án vận chuyển, xử lý khả thi hoặc chưa tìm được cơ sở cung cấp dịch vụ xử lý CTNH phù hợp, dẫn đến thời gian lưu giữ vượt quá 01 năm, doanh nghiệp phải thực hiện báo cáo định kỳ hằng năm về tình hình lưu giữ với cơ quan chuyên môn về bảo vệ môi trường cấp tỉnh.
Cần lưu ý, thời hạn 01 năm không phải là quy định mới được ban hành riêng trong năm 2026 mà vẫn là yêu cầu quản lý đang được áp dụng. Trong quá trình lưu giữ, doanh nghiệp cần bảo đảm các điều kiện sau:
- Phân loại và lưu giữ riêng từng nhóm CTNH, tránh trộn lẫn với chất thải thông thường.
- Sử dụng bao bì, thiết bị chứa phù hợp, có khả năng chống rò rỉ và hạn chế phát tán các thành phần nguy hại ra môi trường.
- Bố trí khu vực lưu giữ có sàn kín khít, không thấm, mái che và biện pháp ngăn ngừa chất thải lỏng chảy tràn ra bên ngoài.
- Trang bị dụng cụ phòng cháy, chữa cháy, vật liệu hấp thụ và biển cảnh báo phù hợp.
Bên cạnh việc đáp ứng các điều kiện lưu giữ, doanh nghiệp cần theo dõi thời gian phát sinh của từng loại chất thải để kiểm soát thời hạn lưu giữ chính xác, thay vì chỉ căn cứ vào ngày đưa chất thải vào kho.
Thay đổi trong quy định về chứng từ chuyển giao chất thải nguy hại
Chứng từ CTNH là căn cứ quan trọng để ghi nhận và theo dõi quá trình chuyển giao, tiếp nhận chất thải giữa doanh nghiệp phát sinh và đơn vị thực hiện dịch vụ xử lý.
Theo quy định tại Điều 35 Thông tư 02/2022/TT-BTNMT, chứng từ CTNH được thực hiện theo Mẫu số 04 Phụ lục III ban hành kèm theo Thông tư. Việc cập nhật các văn bản pháp luật trong năm 2026 không có nghĩa doanh nghiệp được phép bỏ qua chứng từ hoặc sử dụng hợp đồng thu gom thông thường để thay thế. Trong quá trình chuyển giao, doanh nghiệp cần chú ý một số yêu cầu sau:
- Phối hợp với đơn vị tiếp nhận để lập chứng từ CTNH cho mỗi lần chuyển giao theo quy định.
- Kiểm tra đầy đủ thông tin về loại chất thải, mã CTNH, khối lượng và đơn vị tiếp nhận trước khi bàn giao.
- Theo dõi đầy đủ các liên của chứng từ, đặc biệt là liên cuối cùng xác nhận quá trình xử lý chất thải.
- Trường hợp sau 06 tháng kể từ ngày chuyển giao mà chưa nhận được liên cuối cùng và không có lý do hợp lý bằng văn bản từ đơn vị tiếp nhận, chủ nguồn thải phải báo cáo cơ quan có thẩm quyền để kiểm tra, xử lý.
Ngoài ra, theo khoản 3 Điều 83 Luật Bảo vệ môi trường được sửa đổi bởi Luật 146/2025/QH15, phương tiện vận chuyển CTNH phải hoạt động theo tuyến đường và thời gian do UBND cấp tỉnh quy định. Đây cũng là nội dung doanh nghiệp cần quan tâm khi tổ chức vận chuyển chất thải, đặc biệt đối với các cơ sở thường xuyên thực hiện hoạt động chuyển giao CTNH.
Xem thêm: Giấy phép xả thải là gì? Quy định mới nhất áp dụng năm 2026
Hồ Sơ Cần Chuẩn Bị Khi Thực Hiện Khai Báo Chất Thải Nguy Hại
Hiện nay, doanh nghiệp không cần lập một bộ hồ sơ riêng để xin cấp Sổ đăng ký chủ nguồn thải CTNH theo cơ chế cũ. Thay vào đó, cần chuẩn bị đầy đủ thông tin và tài liệu liên quan để phục vụ việc khai báo trong hồ sơ môi trường tương ứng, bao gồm:
- Thông tin pháp lý của cơ sở: Tên doanh nghiệp, địa chỉ hoạt động, ngành nghề sản xuất, quy mô và công suất.
- Hồ sơ môi trường hiện có: Quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, Giấy phép môi trường hoặc hồ sơ đăng ký môi trường tùy từng trường hợp.
- Thông tin quy trình sản xuất: Các công đoạn sản xuất, nguyên liệu, nhiên liệu, hóa chất sử dụng và những hoạt động có khả năng phát sinh CTNH.
- Danh mục chất thải nguy hại: Tên chất thải, mã chất thải, nguồn phát sinh, đặc tính và khối lượng dự kiến của từng loại.
- Kết quả phân định chất thải: Tài liệu lấy mẫu, kết quả phân tích thành phần nguy hại trong trường hợp cần xác định bằng phương pháp phân tích.
- Phương án quản lý CTNH: Cách thức thu gom, phân loại, loại bao bì, thiết bị chứa và vị trí lưu giữ chất thải tại cơ sở.
- Thông tin đơn vị xử lý: Hợp đồng chuyển giao và thông tin Giấy phép môi trường của đơn vị tiếp nhận, trong đó cần kiểm tra phạm vi được phép thu gom, xử lý loại chất thải tương ứng.
Những tài liệu và thông tin trên là cơ sở phục vụ quá trình rà soát, xây dựng nội dung khai báo, không phải danh mục hồ sơ hành chính độc lập bắt buộc áp dụng cho mọi doanh nghiệp. Tùy thuộc vào trường hợp thực hiện thủ tục cấp Giấy phép môi trường hay đăng ký môi trường, thành phần hồ sơ cụ thể sẽ được xác định theo quy định tương ứng.
Toàn Tâm: Dịch Vụ Tư Vấn Hồ Sơ Và Quản Lý Chất Thải Nguy Hại
Việc cập nhật các quy định về đăng ký chủ nguồn thải chất thải nguy hại đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ nắm rõ nghĩa vụ pháp lý mà còn phải hiểu đúng đặc điểm của từng loại chất thải phát sinh trong quá trình sản xuất. Nếu xác định sai mã chất thải, khai báo thiếu khối lượng hoặc lựa chọn phương án quản lý chưa phù hợp, doanh nghiệp có thể gặp nhiều khó khăn khi hoàn thiện hồ sơ và làm việc với cơ quan quản lý.
Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện đúng các yêu cầu hiện hành, Môi Trường Toàn Tâm cung cấp dịch vụ tư vấn hồ sơ môi trường, hỗ trợ rà soát và xây dựng phương án quản lý CTNH phù hợp với tình hình hoạt động thực tế, bao gồm:
- Khảo sát quy trình sản xuất, xác định các nguồn phát sinh chất thải nguy hại.
- Hỗ trợ phân loại, tra cứu mã CTNH và thống kê khối lượng phát sinh.
- Rà soát Giấy phép môi trường, hồ sơ đăng ký môi trường và các tài liệu liên quan.
- Tư vấn phương án thu gom, phân loại, lưu giữ và chuyển giao chất thải.
- Hỗ trợ lập và hoàn thiện nội dung khai báo CTNH trong hồ sơ môi trường theo quy định hiện hành.
- Tư vấn rà soát hồ sơ khi doanh nghiệp có sự thay đổi về quy mô, công nghệ hoặc phát sinh thêm loại chất thải mới.
Xem thêm: Báo Cáo Giám Sát Môi Trường: Các Nội Dung Quan Trọng Cần Có
Lời Kết
Việc nắm vững và tuân thủ các quy định mới về quản lý chất thải nguy hại giúp doanh nghiệp chủ động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và hạn chế những rủi ro pháp lý không đáng có. Thay vì thực hiện thủ tục cấp sổ riêng biệt như trước đây, doanh nghiệp cần tập trung tích hợp chính xác thông tin CTNH vào Giấy phép môi trường và thực hiện báo cáo định kỳ theo đúng quy định.
Nếu doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong quá trình phân loại, lập hồ sơ hoặc báo cáo công tác bảo vệ môi trường định kỳ, hãy liên hệ ngay với Môi Trường Toàn Tâm qua số hotline 0767 861 126 – 0796 789 836 hoặc Zalo. Chúng tôi sẵn sàng đồng hành, tư vấn giải pháp tối ưu và hỗ trợ trọn gói các thủ tục pháp lý môi trường với chi phí tiết kiệm.
Địa chỉ: Công Ty TNHH Giải Pháp Kỹ Thuật Toàn Tâm
Liên hệ ngay Toàn Tâm để nhận tư vấn miễn phí
Bài viết liên quan
Đối Tượng Thực Hiện Đăng Ký Môi Trường Theo Quy Định Mới Nhất
Đăng ký môi trường là nghĩa vụ pháp lý quan trọng, giúp cơ quan quản...
Th10
Dịch vụ quan trắc môi trường trọn gói giá tốt cho doanh nghiệp
Dịch vụ quan trắc môi trường trọn gói đang là giải pháp then chốt giúp...
Th8
Đối Tượng Nào Cần Lập Kế Hoạch Ứng Phó Sự Cố Hóa Chất?
Không phải mọi doanh nghiệp có sử dụng hóa chất đều áp dụng cùng một...
Th7
Hồ Sơ quan trắc môi trường là gì? Quy định và thành phần hồ sơ mới nhất
Lập hồ sơ quan trắc môi trường là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc nhưng...
Th8
Công ty tư vấn môi trường trọn gói với giá cạnh tranh
Chọn một công ty tư vấn môi trường uy tín là bước đi chiến lược...
Th8
Sự Cố Hóa Chất Trong Doanh Nghiệp: Dấu Hiệu, Cách Ứng Phó
Đối với nhiều doanh nghiệp, hóa chất là nguyên liệu trực tiếp phục vụ cho...
Th8
Anh Nguyễn Chí Phúc, CEO của Môi Trường Toàn Tâm, là người có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn và giải pháp môi trường. Với mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật và phát triển bền vững, anh đã xây dựng Môi Trường Toàn Tâm trở thành đơn vị cung cấp dịch vụ môi trường chuyên nghiệp, tận tâm và đáng tin cậy.
